Beslenme ve Diyet Uzmanı Melike Eldem
Buz dağının görünmeyen yüzü, yağ
birikimleri
Kainatta bulunan bütün elementler,
belirli bir oranda yaratılmıştır. Bu elementler aynı oranlarda fakat daha küçük
ölçülerde insan vücudunda da bulunurlar. Nasıl ki dünyada bazı elementlerin
eksikliğinde yada fazlalığında dengeler değişiyorsa, insan vücudunda da bu
böyledir. Örneğin asit yağmurları. Atmosferin zamanla kirlenmesi yada
kirletilmesi sonucu havada biriken zararlı bileşikler, yeryüzüne asit yağmuru
olarak dönmektedir. Canlıları, özellikle bitki örtüsünü, akarsuları kirleterek
doğaya zarar verirken, başta solunum sistemi olmak üzere insan bedenine de
birtakım zararlar bırakır.
Vücudumuzda da
çeşitli şekillerde oluşan eksiklikler ve fazlalıklar aynen bu asit yağmurlarında
olduğu gibi sağlık problemlerine yol açabilir. Bedenimizi en çok tehdit eden
birikmelerden birisi de fazla yağ hücrelerinin organlarda ya da damarlarda
birikmesidir. Bu yağ fazlalıkları bir asit yağmuru gibi organlarımıza birçok
zarar bırakır ve belki tamiri mümkün olmayan hasarlarlara sebep olurlar.
Organların etrafını çevreleyen yağ molekülleri, bulunduğu organın çalışmasını
zora sokar, ve zamanla organı yorarak iyice kullanılamaz hale gelmesine yol
açar. Nasıl ki buz dağları büyük kütleler halinde görünse de, asıl büyüklükleri
su altında bulunan kısımlarıdır. Vücudumuzda depo enerji olarak kullanılmak
üzere harcanmayan yağ hücreleri, bireyi sadece kilolu göstermekle kalmaz, asıl
birikimi vücut içerisinde gösterirler. Hatta bazı bireylerde dışarıdan fazla
kilolu görünmese de, vücut yağ yüzdelerinde fazlalıklar ortaya çıkabilir. Bu
olay daha çok uzun usüreli dengesiz beslenme sonucunda kas kaybı yaşanan
kişilerde görülürken, metabolik bozuklukları bulunan kişilerde de görülebilir.
Sağlıklı bir bireyin vücut yağ yüzdesi erkeklerde ortalama %14-17, kadınlarda
%21-24 arasında olması gerekmektedir. Bunun ile birlikte günlük enerji alımının
%25-30 unu yağlar oluşturmalıdır. Yağsız beslenme durumunda ise yağda eriyen
A,D,E,K vitaminlerinin vücutta kullanılamayacağı ve enerji kaynağı olarak
proteinlerin kullanılmasına sebep olacağı da unutulmamalıdır. Yağ tüketimini
azaltmak adına yapılacak tavsiyeleri şöyle
sıralayabiliriz;
-Yemekler kızartma yöntemi yerine; haşlama,
buğuluma yada fırında pişirme yöntemleri kullanarak
pişirilmeli
-Etli sebze yemekleri pişirilirken ek olarak yağ
eklenmemeli
-Yağ oranı yüksek olan kuruyemişleri aşırı
miktarlarda tüketmekten kaçınılmalı (Günde 1 avuç tüketim yeterli bir
miktardır.)
-Fast-food gıdalardan uzak durulmalı.
-Mayonez, kaymak, tahin, iç yağ gibi yağlı besinlerden tercih
edilmemelidir.